{"id":1972,"date":"2025-11-08T21:04:33","date_gmt":"2025-11-08T21:04:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/?p=1972"},"modified":"2025-12-05T19:57:17","modified_gmt":"2025-12-05T19:57:17","slug":"simdi-restorasyon-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/?p=1972","title":{"rendered":"2023-D\u00fcnya Sulakalanlar G\u00fcn\u00fc-\u015eimdi Restorasyon Zaman\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">(A\u015fa\u011f\u0131daki bas\u0131n b\u00fclteni, 2023 y\u0131l\u0131 D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc nedeniyle DO\u011eAYA G\u00dc\u00c7 KAT A\u011eI ad\u0131na haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/mark><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Do\u011faya G\u00fc\u00e7 Kat A\u011f\u0131ndan D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc nedeniyle<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kamuoyuna ve Bas\u0131na Duyuru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u015e\u0130MD\u0130 RESTORASYON ZAMANI!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sulak alanlar, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en de\u011ferli alanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Tropikal ormanlarla birlikte yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en fazla biyolojik \u00fcretim yapan ekosistemleri ve \u00e7ok zengin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahipler. Bulunduklar\u0131 b\u00f6lgede ekolojik dengenin sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli rolleri var; su rejimini d\u00fczenliyor ve iklimi yumu\u015fat\u0131yorlar. K\u00fcresel d\u00fczeyde iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin kontrol\u00fcnde \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011fl\u0131yorlar. Uzmanlar, sulak alanlar\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 do\u011fan\u0131n mucizesi olarak tan\u0131ml\u0131yorlar. D\u00fcnyadaki karbonun %40\u2019\u0131 sulak alanlar taraf\u0131ndan tutulmaktad\u0131r ve bu da 771 milyar tona denk gelmektedir. D\u00fcnyadaki canl\u0131 t\u00fcrlerinin yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131 sulak alanlarda ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sulak alanlar, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, hayvanc\u0131l\u0131k, sazc\u0131l\u0131k, turizm, rekreatif kullan\u0131mlar gibi ekonomik faaliyetlerle bulunduklar\u0131 b\u00f6lgenin ekonomisine \u00f6nemli katk\u0131larda bulunuyorlar. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, yedi\u011fimiz bal\u0131klar\u0131n %60\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n, ya\u015famlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 ya da belirli bir evresini sulak alanlarda ge\u00e7irdi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Son y\u0131llarda do\u011fa turizmine artan ilgiyle birlikte sulak alanlara olan ilgi de artm\u0131\u015ft\u0131r. Salda G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fc her y\u0131l bir milyonu a\u015fk\u0131n insan ziyaret etmektedir. Yery\u00fcz\u00fcndeki sulak alan turizminin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ekonomik de\u011ferin 925 milyar ABD dolar\u0131 oldu\u011fu tahmin edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en de\u011ferli ekosistemleri olmas\u0131na kar\u015f\u0131n sulak alanlar d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok tehdit alt\u0131nda olan ekosistemleridir. Ormanlardan en az \u00fc\u00e7 kat daha h\u0131zla yok olmaktad\u0131rlar. 1700\u2019l\u00fc y\u0131llardan bu yana yery\u00fcz\u00fcndeki sulak alanlar\u0131n %80\u2019i, son 50 y\u0131lda ise en az %35\u2019i yok olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkemizde de 1930\u2019lu y\u0131llarda s\u0131tma hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nleme amac\u0131yla ba\u015flayan sulak alan kurutma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131; geli\u015fen teknoloji ve hayat\u0131m\u0131za g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015f makinalar\u0131n\u0131n girmesiyle yeni tar\u0131m alanlar\u0131 elde etme amac\u0131na y\u00f6nelmi\u015f ve son 70 y\u0131lda \u00fclkemiz sulak alanlar\u0131n\u0131n %60\u2019\u0131ndan fazlas\u0131 yok olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yok olu\u015f durdurulamad\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;K\u0131saca imzaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kentin ad\u0131yla \u201cRamsar S\u00f6zle\u015fmesi\u201dolarak bilinen \u201cUluslararas\u0131 Sulak Alanlar\u0131n Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u201d 1971 y\u0131l\u0131nda imzaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar 172 \u00fclke s\u00f6zle\u015fmeye taraf olmu\u015f ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilindeki sulak alanlar\u0131 koruyacaklar\u0131n\u0131 taahh\u00fct etmi\u015fler, sulak alanlar\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik yasal d\u00fczenlemeler yapm\u0131\u015flar, koruma programlar\u0131 geli\u015ftirmi\u015flerdir. Ancak ne yaz\u0131k ki yasal d\u00fczenlemelere ra\u011fmen hala \u00fclkemizde oldu\u011fu \u00fczere pek \u00e7ok \u00fclkede sulak alanlar\u0131n yok olu\u015fu durdurulamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Ramsar S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne 1994 y\u0131l\u0131nda taraf olmu\u015f, takip eden y\u0131llarda sulak alanlar\u0131n kurutulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren yasal d\u00fczenlemeleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rm\u0131\u015f ve sulak alanlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren yasal d\u00fczenlemeler yapm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bu d\u00fczenlemelere ra\u011fmen sulak alan kay\u0131plar\u0131 durdurulabilmi\u015f mi sorusunun cevab\u0131ysa maalesef hay\u0131r. 1994 y\u0131l\u0131nda Ramsar S\u00f6zle\u015fmesi Listesi\u2019ne dahil ettirerek do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ekolojik karakterini aynen koruyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyaya taahh\u00fct etti\u011fimiz Seyfe G\u00f6l\u00fc ve Meke G\u00f6l\u00fc de dahil olmak \u00fczere onlarca sulak alan\u0131m\u0131z\u0131n kurumas\u0131 \u00f6nlenememi\u015ftir. Ak\u015fehir G\u00f6l\u00fc, Marmara G\u00f6l\u00fc ve T\u00fcrkiye\u2019nin ikinci b\u00fcy\u00fck g\u00f6l\u00fc olan Tuz G\u00f6l\u00fc en son kaybettiklerimizden. Tuz G\u00f6l\u00fc sadece \u00fclkemiz tuz ihtiyac\u0131n\u0131n %60\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir alan de\u011fil, b\u00fcy\u00fck flamingo ku\u015funun da yery\u00fcz\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck \u00fcreme kolonisinin oldu\u011fu alan. 2021 y\u0131l\u0131nda tamamen kurudu\u011fu i\u00e7in kulu\u00e7kadan \u00e7\u0131kan iki binin \u00fczerinde yavru susuzluktan \u00f6ld\u00fc. 2022 y\u0131l\u0131nda benzeri durum ya\u015fanmas\u0131n diye 5-6 km mesafeden kuyulardan \u00e7ekilen su borularla getirilerek \u00f6lmeleri \u00f6nlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son 20-25 y\u0131ld\u0131r kaybetti\u011fimiz sulak alan\u0131m\u0131z\u0131n kurumas\u0131n\u0131n iki ana sebebi var. Birincisi, g\u00f6lleri besleyen akarsular\u0131n tamam\u0131n\u0131n \u00fczerine g\u00f6letler ve barajlar yap\u0131larak g\u00f6llere suyun geli\u015finin engellenmesi, ikincisi ise yeralt\u0131 suyunun a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 nedeniyle g\u00f6lleri besleyen pek \u00e7ok su kayna\u011f\u0131n\u0131n kurumas\u0131 ve g\u00f6llere ula\u015fmamas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1997 y\u0131l\u0131ndan bu yana her y\u0131l Ramsar S\u00f6zle\u015fmesinin imzaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olan 2 \u015eubat\u2019ta sulak alanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemini kamuoyu ile payla\u015fmak ve koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 daha etkin k\u0131lmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli etkinlikler d\u00fczenleniyor. D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn bu y\u0131lki temas\u0131 \u201c\u015eimdi, sulak alanlar\u0131 restore etmenin zaman\u0131\u201d. T\u00fcm d\u00fcnyada yanl\u0131\u015f politikalar sonucu ge\u00e7mi\u015fte kaybedilen sulak alanlar\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131, bozulmu\u015f sulak alanlar\u0131n iyile\u015ftirmesi amac\u0131yla kamuoyunun ve yetkililerin harekete ge\u00e7irilmesi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli etkinlikler d\u00fczenleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkemizde de ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda kaybetti\u011fimiz, geri kazan\u0131lmas\u0131 gereken pek \u00e7ok alan\u0131m\u0131z var. Yetkililerden talebimiz, vakit ge\u00e7irmeden ge\u00e7mi\u015fte kaybedilen sulak alanlar\u0131n yeniden olu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131yla sulak alan restorasyon program\u0131 geli\u015ftirmeli ve uygulamalara ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Ancak, bu programlar\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle, y\u0131llard\u0131r izlenen yanl\u0131\u015f su politikalar\u0131 terk edilmeli, yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 da dahil t\u00fcm su kaynaklar\u0131n\u0131n bilimsel temellere dayal\u0131 ak\u0131lc\u0131 y\u00f6netimini sa\u011flayacak yasal d\u00fczenlemeler bir an \u00f6nce yap\u0131lmal\u0131, sulak alanlar\u0131m\u0131z k\u0131sa vadeli beklenti ve menfaatlere heba edilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kamuoyuna sayg\u0131yla duyurulur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Do\u011faya G\u00fc\u00e7 Kat A\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(A\u015fa\u011f\u0131daki bas\u0131n b\u00fclteni, 2023 y\u0131l\u0131 D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc nedeniyle DO\u011eAYA G\u00dc\u00c7 KAT A\u011eI ad\u0131na haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.) Do\u011faya G\u00fc\u00e7 Kat A\u011f\u0131ndan D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc nedeniyle Kamuoyuna ve Bas\u0131na Duyuru \u015e\u0130MD\u0130 RESTORASYON ZAMANI! Sulak alanlar, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en de\u011ferli alanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Tropikal ormanlarla birlikte yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en fazla biyolojik \u00fcretim yapan ekosistemleri ve \u00e7ok zengin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1972","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","wpcat-1-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1972"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2427,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972\/revisions\/2427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}