{"id":1230,"date":"2025-11-10T20:28:51","date_gmt":"2025-11-10T20:28:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/?p=1230"},"modified":"2025-12-03T21:11:58","modified_gmt":"2025-12-03T21:11:58","slug":"5-haziran-2024-dunya-cevre-gunu-basin-bulteni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/?p=1230","title":{"rendered":"5 Haziran 2024 D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc (Bas\u0131n b\u00fclteni)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">(A\u015fa\u011f\u0131daki bas\u0131n b\u00fclteni 2024 y\u0131l\u0131 05 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc\u2019nde nedeniyle haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve bas\u0131na a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/mark><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bas\u0131na ve Kamuoyuna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn 5 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1972 y\u0131l\u0131nda \u0130sve\u00e7\u2019in Stokholm kentinde yap\u0131lan Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Konferans\u0131&#8217;n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde al\u0131nan kararla, 5 Haziran g\u00fcn\u00fc, D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc olarak kabul edildi ve ilk kez 1974 y\u0131l\u0131nda \u201cTek D\u00fcnya\u201d slogan\u0131yla kutland\u0131. 50 y\u0131ld\u0131r, her y\u0131l temel bir \u00e7evre sorununu dile getirerek, kamuoyunun soruna ilgisini \u00e7ekmek ve karar vericileri harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in bir tema belirleniyor. Bu y\u0131l D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fcn\u00fcn temas\u0131 \u201cArazi restorasyonunun, kurakl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve \u00e7\u00f6lle\u015fmenin \u00f6nlenmesinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Birle\u015fmi\u015f Milletler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en az 3,2 milyar insan\u0131n \u00e7\u00f6lle\u015fme ve arazi bozulmas\u0131ndan olumsuz etkilendi\u011fini belirtiyor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun d\u00f6rtte birinden fazlas\u0131 olan 2,1 milyar insan ise temiz suya ula\u015fam\u0131yor. Sadece son 30 y\u0131lda d\u00fcnya 4,2 milyon km2 orman alan\u0131n\u0131 kaybetti. Sulak alanlar d\u00fcnyan\u0131n en ciddi \u015fekilde tehdit alt\u0131nda olan ekosistemleri, 1700\u2019l\u00fc y\u0131llardan bu yana yery\u00fcz\u00fcndeki sulak alanlar\u0131n %80\u2019i yok oldu. Bilim insanlar\u0131n\u0131n tahminine g\u00f6re her y\u0131l 25.000 dolay\u0131nda canl\u0131 t\u00fcr\u00fc bir daha geri gelmemek \u00fczere yok oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bozulan milyarlarca hektar arazinin \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7iler ve a\u015f\u0131r\u0131 yoksullar olmak \u00fczere d\u00fcnya n\u00fcfusunun neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131 etkiledi\u011fi belirtiliyor ve 5 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc vesilesiyle t\u00fcm \u00fclke liderlerine bozulmu\u015f arazilerin rehabilitasyonu i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrkiye, arazi bozunumu ve \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n en fazla ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, co\u011frafi konumu, topo\u011frafik, toprak ve iklim \u00f6zellikleri itibar\u0131 ile \u00e7\u00f6lle\u015fme ve kurakl\u0131ktan en fazla etkilenen \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. \u00dclkemizin yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte biri (%22.5&#8217;i) y\u00fcksek \u00e7\u00f6lle\u015fme riski alt\u0131nda, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin artan etkisiyle birlikte bu risk daha da art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kimyasal g\u00fcbre ve zirai m\u00fccadele ila\u00e7lar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f ve a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131, plastik at\u0131klar, yanl\u0131\u015f sulama uygulamalar\u0131 nedeniyle tar\u0131m topraklar\u0131m\u0131z\u0131n kalitesi d\u00fc\u015f\u00fcyor ve verimsizle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suya olan talep her ge\u00e7en g\u00fcn artarken, kullan\u0131labilir su kaynaklar\u0131m\u0131z giderek azal\u0131yor.&nbsp; Yanl\u0131\u015f su politikalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yer alt\u0131 sular\u0131m\u0131z her ge\u00e7en y\u0131l biraz daha azal\u0131yor ve yak\u0131n gelecekte eri\u015filemez hale gelecek. Yasalar uygulanmad\u0131\u011f\u0131 ve gerekli tedbirler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fczey sular\u0131m\u0131z\u0131n en az %76&#8217;s\u0131 kirlendi ve hem do\u011fay\u0131 hem de bizde i\u00e7inde olmak \u00fczere t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 tehdit ediyor. T\u00fcrkiye son 70 y\u0131lda sulak alanlar\u0131n\u0131n %60\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 kaybetti, kalanlar ise su kirlili\u011fi, su rejimine yap\u0131lan m\u00fcdahaleler nedeniyle yok olmak \u00fczere ve acilen m\u00fcdahale edilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1940\u2019larda \u00e7ay\u0131r ve mera varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 44 milyon hektarken, 1967\u2019de 28 milyon hektara, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise 13 milyon hektara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli girdisi olan \u00e7ay\u0131r ve mera alanlar\u0131n\u0131n k\u0131rsal kesime sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ekonomik fayda her ge\u00e7en g\u00fcn azal\u0131yor. 30 y\u0131l \u00f6ncesine kadar \u00fcretti\u011fi tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnleriyle kendi kendine yeten nadir \u00fclkelerden biri iken et ithal eden \u00fclke durumuna d\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maden \u015firketlerinin bitmez t\u00fckenmez taleplerini kar\u015f\u0131lamak \u00fczere 2001 y\u0131l\u0131ndan bu yana Maden Kanunu 21 kez de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Her de\u011fi\u015fiklikle daha fazla orman, mera ve tar\u0131m alan\u0131, tabiat varl\u0131klar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 madencilik faaliyetlerine a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ne yap\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bizim gibi \u00fclkeler i\u00e7in elbette ki bozulmu\u015f alanlar\u0131n\u0131n restorasyonu \u00e7ok \u00f6nemli ve vakit ge\u00e7irilmeden \u00f6ncelikli habitatlardan ba\u015flanarak restorasyon programlar\u0131 geli\u015ftirilmeli ve uygulanmal\u0131d\u0131r. Ancak restorasyondan daha da \u00f6nemlisi, ivedilikle arazi bozunumuna sebep olan politika ve uygulamalardan vaz ge\u00e7ilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkemizi ad\u0131m ad\u0131m \u00e7\u00f6lle\u015fmeye g\u00f6t\u00fcren yanl\u0131\u015f su ve tar\u0131m politikalar\u0131 terk edilmeli, sular\u0131m\u0131z\u0131n ve topraklar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131 ve ak\u0131c\u0131 kullan\u0131m\u0131 \u00fclkemizin beka meselesi olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Y\u0131llard\u0131r g\u00fcndemde olmas\u0131na ra\u011fmen kurumlar aras\u0131ndaki k\u0131s\u0131r tart\u0131\u015fmalardan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131lamayan Su Kanunu, Tabiat ve Biyolojik \u00c7e\u015fitli\u011fi Koruma Kanunu bir an \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7e\u015fitli nedenlerle kurumu\u015f veya bozulmu\u015f sulak alanlar\u0131n restorasyon olanaklar\u0131 teknik, hukuki ve sosyoekonomik a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmeli; hemen t\u00fcm Akdeniz \u00fclkelerinde oldu\u011fu \u00fczere \u201csulak alan restorasyon program\u0131\u201d geli\u015ftirilerek uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ormanlar\u0131m\u0131z belirli kesimlerin menfaatlerine heba edilmemelidir. Anayasam\u0131zda belirtilen kamu yarar\u0131 \u201cekolojik fayda\u201d olarak de\u011ferlendirilmeli ve tek bir metrekare orman alan\u0131 dahi orman d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ormanlar\u0131m\u0131z\u0131n kayb\u0131na sebep olan Orman Kanunun 16, 17, 18 maddeleri ve bu maddelerin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin \u00e7\u0131kar\u0131lan y\u00f6netmelikler mutlaka y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmal\u0131; ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 verimsizle\u015ftiren ve bozulmas\u0131na sebep olan a\u015f\u0131r\u0131 kesimden (istihsalden) vaz ge\u00e7ilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ay\u0131r ve mera alanlar\u0131m\u0131z\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131na son verilmeli, verimsiz mera alanlar\u0131n\u0131n \u0131slah\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maden \u015firketlerinin bitmez t\u00fckenmez taleplerini kar\u015f\u0131lamak \u00fczere 2001 y\u0131l\u0131ndan bu yana Maden Kanunu 21 kez de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Her de\u011fi\u015fiklikle daha fazla do\u011fa, orman, mera ve tar\u0131m alan\u0131, tabiat varl\u0131klar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 madencilik faaliyetlerine a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maden Kanunu yeniden ele al\u0131nmal\u0131 ve d\u00fczenlenmeli; \u00dclkemizin ormanlar\u0131n\u0131n, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n, meralar\u0131n\u0131n, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak \u015fekilde talan\u0131na sebep olan madencilik anlay\u0131\u015f\u0131na ve uygulamalar\u0131na son verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Korunan alanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fclke y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne oran\u0131 2030 y\u0131l\u0131na kadar en az d\u00fcnya ortalamas\u0131 olan %16\u2019\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve en \u00f6nemlisi b\u00fcy\u00fck emekler ve paralar harcanarak haz\u0131rlanan ulusal strateji ve eylem planlar\u0131, \u015fura kararlar\u0131 ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasalar\u0131n titizlikle uygulanmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osman Erdem<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u011faya G\u00fc\u00e7 Kat A\u011f\u0131<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genel Koordinat\u00f6r\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(A\u015fa\u011f\u0131daki bas\u0131n b\u00fclteni 2024 y\u0131l\u0131 05 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc\u2019nde nedeniyle haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve bas\u0131na a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.) Bas\u0131na ve Kamuoyuna Bug\u00fcn 5 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc, 1972 y\u0131l\u0131nda \u0130sve\u00e7\u2019in Stokholm kentinde yap\u0131lan Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Konferans\u0131&#8217;n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde al\u0131nan kararla, 5 Haziran g\u00fcn\u00fc, D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc olarak kabul edildi ve ilk kez 1974 y\u0131l\u0131nda \u201cTek D\u00fcnya\u201d slogan\u0131yla&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","wpcat-1-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1230"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1486,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1230\/revisions\/1486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osmanerdem.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}